Theodoor
Over het leven van Theodoor Samuel van Ravenswaaij, arts in de Verenigde Staten, Nederlands-Indië en Den Haag 1888-1961
Het verhaal
Op basis van een van de grootste Haagse brievencollecties reconstrueerde Jasmijn Derckx de geschiedenis van de familie Van Ravenswaaij.
De focus ligt hierbij op Theodoor, telg uit de derde generatie van deze internationale familie. Het bewogen leven van de arts Theodoor van Ravenswaaij en zijn familie speelt zich af in de periode van 1888 tot 1961 in Nederland, Frankrijk, Duitsland, de Verenigde Staten en op Java en Sumatra. Gelukkige momenten wisselen af met tragische gebeurtenissen als oorlog, verlies, vervolging, hongersnood en ontheemding.
Door het schrijven van meer dan vierduizend brieven bleef de familie nauw met elkaar verbonden. In Theodoor komen hun levenslijnen weer samen.
In de voetsporen van Theodoor
Jasmijn Derckx: “Nadat ik de brieven had gelezen besloot ik op reis te gaan in de voetsporen van Theo van Ravenswaaij die onder andere op Sumatra woonde. Ik was nog nooit in Indonesië geweest en ik wilde graag meer gevoel krijgen bij hoe zijn leven als arts in het ziekenhuis in Tebing Tinggi, vlakbij Medan, moest zijn geweest. In januari 2020 stond ik met een map vol brieven van Theo van Ravenswaaij in mijn hand in de tuin voor zijn huis. Dit huis had hij in 1921 in Tebing Tinggi op Sumatra laten bouwen tegenover het ziekenhuis. Het ziekenhuis was er nog steeds. Ik ging naar Samosir voor een kennismaking met de Batak-bevolking. Ik bezocht Medan en ontdekte hotel De Boer en het oude postkantoor. Ik wandelde over de Esplanade waar Theo en zijn vrouw vroeger wandelden en probeerde me de grandeur van vroeger voor te stellen in de dynamiek van de Indonesische stad met de scooters, eetkraampjes en drukte.”
"Ik reisde naar Singapore waar ik sliep in het Fullerton hotel dat vroeger de 'General Postoffice' was. In dat postkantoor werden vroeger de brieven van de familie Van Ravenswaaij gesorteerd na aankomst van de langen reizen met de stoomboten. Er is nog een museum in het hotel over de geschiedenis van het voormalige postkantoor. Ik reisde door naar Bali waar ik na een dag zoeken met gidsen van het Agun Rai museum in Ubud twee schilderijen van de oom van Boem, Alexander van Ravenswaaij ontdekte. En op de dag dat ik op het vliegveld op Bali stond om terug te vliegen werd daar het bericht omgeroepen dat Covid-19 was uitgebroken, een dag later werden alle vluchten geannuleerd. Net op tijd was ik nog thuis, dankbaar dat ik deze reis nog net op tijd had kunnen maken voor de lockdown werd afgekondigd"
Voorwoord door:
Tjeerd Vrij Directeur Haags Historisch Museum en Rijksmuseum de Gevangenpoort
"Boeken die je op sleeptouw weten te nemen zijn altijd heerlijk om te lezen. Het boek ‘Theodoor’ over het leven van Theodoor Samuel van Ravenswaaij is er zo een. Het biografische verhaal is gebaseerd op een enorm grote Haagse brievencollectie uit de periode 1888- 1961) en daarmee de grootste familiegeschiedenis van Den Haag en ook een belangrijk stukje geschiedenis van Bezuidenhout. En omdat de familie deels ook op Java en Sumatra gaat wonen, raakt het ook onze koloniale geschiedenis.
Het verhaal over Theo, zijn zoon Boem en overige familieleden heeft me diep geroerd. Heel erg knap hoe Jasmijn Derckx al die brieffragmenten aan elkaar weet te verbinden en in de context van hun tijd zet. Het moet een lastige opgave zijn geweest om uit die duizenden brieven de juiste keuzes te maken, zodat de levenslijnen te volgen zijn, en je niet als lezer verstrikt raakt in details die het verhaal afremmen. Maar hierin is de auteur goed geslaagd. Tijdens het lezen krijgt de hoofdpersoon Theo je als lezer ook echt te 'pakken', met die pieken en vooral ook die dalen vol van verdriet die hij in zijn leven tegenkomt. Met zijn worstelingen, uitstelgedrag en zijn getob wordt hij ook diep menselijk. Heel mooi! Bijzonder is het om te lezen hoe nauw de familiebanden waren, ook al woonden de broers en zussen verspreid over de hele wereld. Via een uitgebreide briefwisseling wisten ze contact met elkaar te houden. Kortom, een mooi boek dat een groot lezerspubliek verdiend."
Mijn toespraak 2025 (tachtig jaar herdenking bombardement Bezuidenhout)
Jasmijn kan nog veel meer vertellen over haar reis in de voetsporen van Theodoor van Ravenswaaij en de geschiedenis van zijn familie.
Wil je meer horen? Boek haar dan als spreker!